Τρίτη, 15 Αυγούστου 2017

Στο ερώτημα «πόσο συχνά μας τεστάρουν οι γυναίκες;

Στο ερώτημα «πόσο συχνά μας τεστάρουν οι γυναίκες;», η απάντηση είναι ΣΥΝΕΧΕΙΑ! Μια γυναίκα δεν θα σταματήσει ποτέ να σε τεστάρει, ακόμα και μετά το πρώτο σας ραντεβού, ή ακόμα και όταν έχετε περάσει σε επίπεδο σχέσης. Μάλιστα, όσο πιο κοντά έρχεστε και όσο πιο πολύ προχωράει η σχέση σας, τόσο πιο συχνά θα είναι τα υποσυνείδητα για εκείνην τεστ που θα σου κάνει. Οι γυναίκες θέλουν να σιγουρεύονται διαρκώς για το ότι έχουν επιλέξει τον σωστό άντρα για να είναι μαζί τους. Για αυτές, είναι θέμα εξέλιξης και επιβίωσης.
Μπες για λίγο στην θέση της. Βιολογικά, ο εγκέφαλος του άντρα έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι πολύ καλός στα επαγγελματικά και στο να “φέρνει το φαγητό” στο σπίτι. Για εκατομμύρια χρόνια η επιβίωση της γυναίκας εξαρτιόταν αποκλειστικά και μόνο από το αν ο άντρας της θα ήταν αρκετά ικανός για να την συντηρήσει. Ο εγκέφαλός της είναι ακόμα προγραμματισμένος με τέτοιο τρόπο, ώστε να ψάχνει διαρκώς να βρει ποιος θα είναι ο καταλληλότερος άντρας για να της εξασφαλίσει την επιβίωσή της. Επομένως, τα τεστάκια αυτά δεν τα κάνει επίτηδες ή από κακία, αλλά για να βεβαιωθεί ότι είσαι ο κατάλληλος άντρας γι’ αυτήν. Γι’ αυτό, κάθε φορά που θα σου κάνει shit test, μην πανικοβάλλεσαι, ούτε να το εκλαμβάνεις ως ένδειξη ότι δεν ενδιαφέρεται (IOD). Απλά θέλει να βεβαιωθεί ότι είσαι ο σωστός για εκείνην. Είναι κάτι σαν την δική της άμυνα απέναντι σε κάποιους δήθεν, και είναι απόλυτα φυσιολογικό.
Πάμε τώρα να δούμε πως θα αναγνωρίσουμε αυτά τα shit test, και φυσικά πως θα τα αντιμετωπίσουμε. Για να αναγνωρίσεις ένα shit test θα πρέπει να ξέρεις ότι οι γυναίκες θα σου το ρίξουν σαν δίχτυ-παγίδα! Τις περισσότερες φορές τα shit test είναι καμουφλαρισμένα και δεν διακρίνονται εύκολα. Θα τα καταλάβεις αν νιώσεις πως η κοπέλα προσπαθεί να τονίσει διάφορες αδυναμίες, ανησυχίες και φοβίες σου, ίσως μέσω ενός αστείου – που δεν είναι και τόσο αστείο τελικά – , ή ενός καυστικού σχόλιου σε κάτι  που είπες. Πολλές φορές μπορεί να σε σπρώχνει επανειλημμένα ενώ γελάει (σε αυτήν την περίπτωση πρόσεχε να μην υποκύψεις στα σπρωξίματα της), ή να σου μιλάει για τους πρώην της χρησιμοποιώντας υπερβολικά πολλές λεπτομέρειες, προκειμένου να δει αν “τσιμπάς”.  Ή μπορεί να σου πει κάτι σαν «Τα ίδια λες σε όλες», για να δει αν θα  αρχίσεις να πανικοβάλλεσαι και να δικαιολογείς τον εαυτό σου.
Η αντιμετώπισή τους βασίζεται, καταρχάς, στο να είσαι ο εαυτός σου καθ’ όλη την διάρκεια του συζήτησης (interaction) , και φυσικά να παραμένεις πάντα ΨΥΧΡΑΙΜΟΣ! Κράτησε το αυτό, γιατί η ψυχραιμία είναι ο νούμερο ένα εχθρός και τρόπος αντιμετώπισης των shit test!
Οι τρεις βασικοί άξονες για να αντιμετωπίσεις πετυχημένα ένα shit test είναι οι εξής:
Α) Συμφώνησε με αυτό που λέει
Β) Σατίρισε το
Γ) Αγνόησε το και άλλαξε θέμα
Το πιο σημαντικό απ’ όλα είναι να διατηρήσεις την ψυχραιμία σου, ακόμα κι αν αυτή σε μειώσει μέσω πχ. ενός δήθεν αθώου αστείου. Στην συνέχεια προσπάθησε να παραμείνεις χαλαρός και απλά άλλαξε θέμα σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Η πλήρης αποτυχία σε ένα shit test είναι να “ψαρώσεις”, να δείξεις ότι επηρεάζεσαι από αυτό με οποιονδήποτε τρόπο (πχ να εκνευριστείς ή να στενοχωρηθείς), και να προσπαθήσεις να αντικρούσεις αυτό που σου λέει.


Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Συναισθηματική απόρριψη: κατανόηση και αντιμετώπιση

~Της Δρ. Λίζας Βάρβογλη, Ph.D, Ψυχολόγος - 

Η απόρριψη αποτελεί βασικό νόμο του κοινωνικού σύμπαντος. Όταν όμως κανείς επικεντρώνεται στο ότι έχει απορριφθεί από κάποιους, εύκολα μπορεί να συντριβεί συναισθηματικά και να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο αυτοεκπληρούμενης προφητείας, όπου αυτό που φοβάται περισσότερο είναι αυτό ακριβώς που του συμβαίνει.


Η ευαισθησία στην απόρριψη σημειώνει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στις μέρες μας, και μάλιστα και στα δύο φύλα. Όλοι οι άνθρωποι νιώθουν ψυχικό πόνο σε κάποια στιγμή, αυτό είναι κάτι φυσιολογικό. Εξίσου φυσιολογικό είναι να μη μας συμπαθούν όλοι, όπως κι εμείς δε συμπαθούμε όλο τον κόσμο που γνωρίζουμε, είτε έχουμε αντικειμενικούς είτε υποκειμενικούς λόγους. Ωστόσο, όταν ένας άνθρωπος αισθάνεται ότι οι άλλοι δεν τον συμπαθούν ή δεν τον αποδέχονται, τείνει να αισθάνεται συντετριμμένος και, ειδικά στις ερωτικές σχέσεις, ισοπεδωμένος.



Έτσι, η αίσθηση της απόρριψης συχνά γίνεται το επίκεντρο ενός καταρράκτη αρνητικών συναισθημάτων και σκέψεων: «γιατί ο συνάδελφος δε μου έδωσε την απαιτούμενη προσοχή στη σύσκεψη;» ή «γιατί ο σύντροφός μου βλέπει τηλεόραση αντί να κουβεντιάζουμε και να μου δίνει προσοχή;». 


Όταν λέμε ότι η συναισθηματική απόρριψη πονάει, δεν το εννοούμε απλώς μεταφορικά. Η νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο UCLA των ΗΠΑ Naomi Eisenberger και οι συνεργάτες της βρήκαν ότι η απόρριψη ενεργοποιεί στον εγκέφαλο την ίδια περιοχή που γεννά την αρνητική αντίδραση στον φυσικό πόνο. Το να απορριφθεί κανείς από τον/τη σύντροφό ή τον κολλητό του για τον εγκέφαλό του είναι το ίδιο απειλητικό με το να ακουμπήσει το χέρι του σε ένα καυτό μάτι κουζίνας. 


Συναισθηματικοί δεσμοί και DNA 


Η ανάγκη μας να συνδεόμαστε συναισθηματικά με άλλους είναι εγγεγραμμένη στο DNA μας. Έτσι, η απογοήτευση όταν δεν υπάρχει συναισθηματική σύνδεση είναι δεδομένη. Γι' αυτό και η εντονότερη μορφή απόρριψης -η αποχώρηση αγαπημένου προσώπου- είναι από τις πιο στρεσογόνες και απογοητευτικές εμπειρίες. 


Η αυτοπεποίθηση του ανθρώπου σχετίζεται άμεσα με το πόσο αποδεκτός είναι: μια πρόσκληση του στυλ «θα χαρούμε να έρθεις στο πάρτι μας» μπορεί να ανεβάσει κάποιον στα ουράνια, ενώ η δικαιολογία «σε βλέπω απλώς ως φίλο» μπορεί να στείλει κάποιον στα τάρταρα. 


Όμως, όταν κανείς αισθάνεται άσχημα, για οποιοδήποτε λόγο, τείνει να νιώθει άσχημα και για τον εαυτό του και η κοινωνική του αυτοπεποίθηση είναι το ραντάρ που ελέγχει το περιβάλλον για να ανιχνεύσει ενδείξεις απόρριψης ή αποδοχής. Ανάλογα με το τι καταγράφει το εσωτερικά προγραμματισμένο ραντάρ, ο άνθρωπος αντιδρά με αύξηση ή μείωση της αυτοπεποίθησής του. 


Ωστόσο, επιστημονικές εξηγήσεις θέτουν το ότι αν το «ραντάρ» αυτό δεν ήταν ευαίσθητο στην παραμικρή απόρριψη, τότε πιθανότατα θα έχανε και τις μεγαλύτερες απορρίψεις, διακινδυνεύοντας την ευτυχία ή την ασφάλεια του ατόμου. Η φύση μας έκανε ευαίσθητους στην απόρριψη, αφού ο άνθρωπος εξαρτάται από μικρές κοινωνικές ομάδες, των οποίων η αποδοχή είναι απαραίτητη για την επιβίωσή του. 


Βιώνοντας την απόρριψη διαφορετικά 


Για τους περισσότερους ανθρώπους η απόρριψη είναι κάτι σχεδόν χειροπιαστό-αν το διηγόταν σε κάποιον τρίτο, θα μπορούσε να καταλάβει αμέσως τι εννοούν. Για μια μερίδα ανθρώπων, όμως, η απόρριψη είναι κάτι που τους περιστοιχίζει στο κάθε τι: υποψιάζονται την πιθανή απόρριψη σε κάθε βλέμμα, σχόλιο, υπαινιγμό και ζουν με το μόνιμο φόβο ότι από στιγμή σε στιγμή θα τους απορρίψουν οι άλλοι ολοκληρωτικά. Παρόλο που ο πόνος αυτών των ανθρώπων είναι ιδιωτικός, ωστόσο έχει δημόσιες συνέπειες: οι άνθρωποι γίνονται ολοένα και πιο διστακτικοί στο να πάρουν το παραμικρό κοινωνικό ρίσκο. Καθένας επικεντρώνεται στο να αξιολογεί την κοινωνική απόδοσή του, αποφεύγοντας να πλησιάσει αγνώστους ή να αμφισβητήσει τα δεδομένα. 


Ποιοι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην απόρριψη 


Σύμφωνα με τις έρευνες της καθηγήτριας του πανεπιστημίου Columbia Geraldine Downey, οι ενήλικες που ως παιδιά βίωσαν απόρριψη από τους γονείς τους είναι πιο ευαίσθητοι στην απόρριψη ως ενήλικες. Έτσι, τα παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς να καλύπτονται οι ανάγκες τους για στοργή και συναισθηματικό δέσιμο με τους γονείς τους, γίνονται ενήλικες που μαθαίνουν να περιμένουν την απόρριψη από τους άλλους, ειδικά αυτούς που αγαπούν ή θεωρούν σημαντικούς. Τα συναισθήματα που συνοδεύουν την προσδοκία της απόρριψής τους είναι άγχος και θυμός. Ερμηνεύουν τα ουδέτερα σημάδια ή ασήμαντες πράξεις (πχ καθυστέρηση στο να τους τηλεφωνήσει κάποιος) ως σίγουρες αποδείξεις ότι ο άλλος τους απορρίπτει. 


Αισθάνονται διαρκώς απειλημένοι, καταδικάζουν τους άλλους και δε τους δίνουν δεύτερη ευκαιρία. Οι άντρες που φοβούνται την απόρριψη γίνονται πιο κτητικοί και ζηλιάρηδες, ενώ οι γυναίκες θυμώνουν και γίνονται απόμακρες και αμέτοχες. 


Έτσι, όπως το νευρικό μας σύστημα έχει έναν μηχανισμό που μας προστατεύει από φυσιολογικές απειλές (πχ ένα άγριο σκυλί που μας κυνηγάει) ενεργοποιώντας το ένστικτο της «πάλης ή φυγής», αντίστοιχα διαθέτει και ένα σύστημα άμυνας για να μας προστατεύει από τη συναισθηματική απόρριψη. 


Πέρα από τη συμβολή της οικογένειας στην ευαισθησία προς τη συναισθηματική απόρριψη, καθοριστικός παράγοντας είναι και η προδιάθεση που έχει το άτομο να αντιδρά στο στρες. Η γενετική προδιάθεση της πρόωρης γέννησης, για παράδειγμα, μπορεί να διαμορφώσει έτσι το νευρικό σύστημα του παιδιού, ώστε να είναι πιο ευαίσθητο στο στρες, άρα και τη συναισθηματική απόρριψη. 


Τέλος, τα παιδιά που βιώνουν την κοινωνική και συναισθηματική απόρριψη από τους συμμαθητές τους είναι πολύ πιθανό ότι ως νέοι ενήλικες δε θα εμπιστεύονται τους άλλους, θα είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί και θα φοβούνται την απόρριψη από φίλους, ερωτικούς συντρόφους και συνεργάτες, παρά την καλή συναισθηματική τους σύνδεση με τους γονείς τους. 


Τα χαρακτηριστικά των ευαίσθητων στην απόρριψη ανθρώπων 


- Έχουν πολύ άγχος 


- Απογοητεύονται εύκολα 


- Είναι «κλειστοί» και εκφράζουν τα συναισθήματά τους δύσκολα 


- Είναι επιφυλακτικοί 


- Αναζητούν συντρόφους και φίλους με παρόμοια 
- Ευχαριστιούνται δυσκολότερα 


- Υποφέρουν στον ερωτικό τομέα 


- Ανησυχούν διαρκώς για το αν οι άλλοι θα τους απορρίψουν



Τρόποι αντιμετώπισης 


Η παραδοχή του προβλήματος, ότι κάποιος είναι υπερευαίσθητος στην απόρριψη, παρόλο που δεν θα αλλάξει από μόνη της τη συμπεριφορά του ατόμου αυτού, είναι το πρώτο βήμα για να το αντιμετωπίσει. Παράλληλα, το άτομο αυτό χρειάζεται να ενδυναμώσει την αυτοπεποίθησή του και να μάθει να αξιολογεί σωστά τα δυνατά του σημεία. 


Εξίσου απαραίτητο είναι να σιωπήσει και η εσωτερική φωνή του ατόμου που κριτικάρει διαρκώς και προβλέπει προβλήματα και καταστροφές: όταν κανείς μάθει να διαχειρίζεται τις αρνητικές του σκέψεις, αυτές μειώνονται και τελικά εξαλείφονται, συμπαρασύροντας και τα όποια αρνητικά συναισθήματα που γεννούσαν. Ο άνθρωπος θα πρέπει να μάθει να φιλτράρει και την κριτική που του κάνουν οι άλλοι, αγνοώντας τα κακοπροαίρετα σχόλια και αξιοποιώντας την εποικοδομητική κριτική που στόχο έχει την βελτίωσή 
Η δημιουργία ενός συμπαγούς κοινωνικού δικτύου με αξιόπιστους φίλους μπορεί επίσης να θέσει τέλος στον φαύλο κύκλο του φόβου της 
Τέλος, η ψυχολογική βοήθεια και καθοδήγηση μπορεί να κάνει αυτό το ταξίδι συντομότερο και να βοηθήσει το άτομο να φτάσει στο στόχο του γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα.

skepseis anthropwn

Η συνεξάρτηση οδηγεί σε αποξένωση από τον εαυτό μας

Η συνεξάρτηση είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη γιατί αποτελεί μια μάσκα που εμφανίζεται σαν πραγματική φροντίδα και εγκρίνεται από την κουλτούρα μας.

Οι γυναίκες ιδιαίτερα παρουσιάζουν μεγαλύτερη τάση συνεξάρτησης με τους συζύγους τους. Έχουν όλοι συναντήσει τη "γυναικούλα" που δεν μπορεί να υπάρχει παρά μόνο μέσα από το σύζυγό της. Αφιερώνει όλο της το χρόνο για να εξασφαλίσει την άνεσή του, την τροφή του και την ευχαρίστησή του. Ίσως αφήσει κατά μέρος τις προσωπικές της φιλοδοξίες ή θυσιάσει τη δική της καριέρα έτσι ώστε να είναι πιο διαθέσιμη γι' αυτόν. Καθώς περνούν τα χρόνια χάνει όλο και περισσότερο την αίσθηση της δικής της προσωπικότητας και την επαφή με τις δικές της ανάγκες. Η ανταμοιβή όμως είναι η ικανοποίησή της ότι είναι "καλή σύζυγος" και έχει την έγκριση των φίλων της.

Οι άντρες επίσης μπορεί να αγκιστρωθούν βάζοντας τους άλλους στο κέντρο της ζωής τους. Ο αφοσιωμένος γιατρός ή ο θεραπευτής ο οποίος νιώθει ότι πρέπει να είναι παρών για τους ασθενείς του μέρα νύχτα, ο επιχειρηματίας ο οποίος δεν μπορεί να χαλαρώσει μέχρι να πάθει κάποιο έμφραγμα και του οποίου η ζωή στο σπίτι έρχεται σε δεύτερη μοίρα, όλοι αυτοί οι άνθρωποι έχουν άλλες προτεραιότητες αντί για την ποιότητα ζωής.

Οι συνεξαρτημένοι είναι άνθρωποι που πρέπει να εξαρτώνται από τους άλλους γιατί αυτό τους δίνει αξία και αυτοεκτίμηση. Δεν μπορούν να αγαπούν τον εαυτό τους γι' αυτό που είναι και πρέπει να χάσουν την επαφή με τα δικά τους αισθήματα και την αίσθηση του ποιοι είναι. Το εσωτερικό κενό που δημιουργείται μ' αυτόν τον τρόπο μπορεί να οδηγήσει σε αποξένωση, μια αίσθηση πως κάποιος "δεν είναι πραγματικός" και δεν βρίσκεται "μέσα" σ' αυτό που λέει, αισθάνεται ή κάνει. Αυτό μπορεί με τη σειρά του να φέρει κατάθλιψη, ασθένεια και καταναγκαστική συμπεριφορά όπως το ποτό, τα τυχερά παιχνίδια και η θρησκοληψία.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν στοιχεία συνεξάρτησης όσον αφορά τις σχέσεις τους. Πολλοί λίγοι βρίσκονται σε τέτοια επαφή με τον εαυτό τους ώστε να καταφέρουν να επιτύχουν πλήρη ανεξαρτησία από τους άλλους ή μη ταύτιση με τους ρόλους και τη σχέση τους.

Οι συνεξαρτημένοι είναι εξαρτημένοι από το παιχνίδι του "υπεύθυνου πολίτη" και του "ατόμου που φροντίζει" και εξακολουθούν να παίζουν το ρόλο του "μικρού βοηθού της μαμάς" μέσα στον οποίο εγκλωβίζουν τον εαυτό τους στα πρώτα στάδια της ζωής τους. Δεν μπορούσαν τότε να συνειδητοποιήσουν πως ο ρόλος αυτός θα αποδεικνυόταν μια ισόβια ποινή αποξένωσης από τον εαυτό τους.

Ευτυχώς, είναι δυνατόν να αντιστρέψουμε τα πρότυπα συνεξάρτησης. Αυτό που χρειάζεται είναι περισσότερη αφύπνιση. Ό,τι και να κάνετε θα πρέπει να θυμάστε να είστε καλοί με τον εαυτό σας. Δεν είναι εγωιστικό ούτε δείχνει έλλειψη φροντίδας αν δείτε τι έχετε ανάγκη και κατόπιν προχωρήσετε για να το ικανοποιήσετε. Μην προσπαθείτε να είστε αυτό που θέλουν οι άλλοι. Αντισταθείτε στις προσπάθειές τους να σας ελέγξουν, αλλά αντισταθείτε και στη δική σας προσπάθεια να ελέγχετε εσείς τη ζωή τους.

*Από το βιβλίο "Γίνε ο καλύτερος φίλος του εαυτού σου", Louis Proto, Εκδ. Αλκυών  

www.aytepignosi.com/

skepseis anthropwn

Όλα τα βάσανα ξεκινάνε από την απουσία της αγάπης


Η Αγάπη δεν είναι προσκόλληση. Η αγάπη δε φέρει πόνο. Η αγάπη δεν έχει απελπισία ή ελπίδα. Η αγάπη δεν μπορεί να γίνει κάτι αξιοσέβαστο, μέρος της κοινωνικής τάξης. Όλα τα βάσανα ξεκινάνε από το ότι δεν υπάρχει αγάπη.

Το να έχουμε δικό μας κάποιον και κάποιος να μας έχει δικό του, θεωρείτε σαν μια μορφή αγάπης. Αυτή η ακατανίκητη δύναμη να έχουμε κάτι δικό μας, ένα πρόσωπο ή ένα κομμάτι γης, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα της κοινωνίας και των περιστάσεων, αλλά και κάτι που ξεπηδάει από μια πολύ πιο βαθιά πηγή.

Έρχεται από τα βάθη της μοναξιάς. Ο καθένας από μας προσπαθεί να γεμίσει αυτήν τη μοναξιά με διαφορετικούς τρόπους: ποτό, οργανωμένη θρησκεία, πίστη, κάποια μορφή δραστηριότητας και τα παρόμοια. Όλα αυτά είναι φυγές, αλλά εκείνη βρίσκεται πάντα εκεί.

Το να αφοσιωθεί κανείς σε κάποια οργάνωση, σε κάποια πίστη ή δραστηριότητα, σημαίνει ότι κατέχεται αρνητικά απ' αυτά, ενώ θεωρείται θετικό να κατέχεις εσύ. Το να κάνεις το καλό, το προσπαθείς ν'αλλάξεις τον κόσμο είναι -αρνητική ή θετική- κατοχή, είναι δήθεν αγάπη. Γιατί το να ελέγχεις κάποιον, να αλλάξεις κάποιον στο όνομα της αγάπης δεν είναι τιποτ' άλλο από την ακατανίκητη ορμή τού να κατέχεις την ορμή να βρεις σιγουριά, ασφάλεια σε κάποιον και να βολευτείς. Το να ξεφεύγεις από τον εαυτό σου μέσω κάποιου άλλου, μέσω κάποιας δραστηριότητας, οδηγεί κατευθείαν σε προσκόλληση. Σε τούτη την προσκόλληση υπάρχει θλίψη και απελπισία κι απ' αυτό βγαίνει η αντίδραση του να θέλεις να αποκολληθείς. Από τούτη την αντίθεση προσκόλλησης και προσπάθειας αποκόλλησης, γεννιούνται σύγκρουση και απογοήτευση.

Δεν υπάρχει φυγή από τη μοναξιά. Η μοναξιά είναι ένα γεγονός και η φυγή από τα γεγονότα φέρνει σύγχυση και πόνο.

Το να μην κατέχεις τίποτα, όμως, είναι εκπληκτική κατάσταση. Να μην έχεις στην κατοχή σου ούτε καν μια ιδέα, να μην εμπλέκεσαι με πρόσωπα ή πράγματα. Όταν η ιδέα, η σκέψη ριζώσει, έχει ήδη γίνει ιδιοκτησία και τότε ο πόλεμος για απελευθέρωση αρχίζει. Κι αυτή η ελευθερία δεν είναι καν ελευθερία, είναι μόνο μια αντίδραση. Οι αντιδράσεις ριζώνουν και οι ζωές μας είναι το έδαφος όπου αναπτύσσονται οι ρίζες. Το να κόψεις όλες τις ρίζες, τη μία μετά την άλλη, είναι ψυχολογικός παραλογισμός. Δεν μπορεί να γίνει.

Αρκεί να δει κανείς το γεγονός της μοναξίας κι όλα τα άλλα θα σβήσουν μόνα τους.




Τζίντου Κρισναμούρτι



skepseis anthropwn

Σάββατο, 12 Αυγούστου 2017

Η απόρριψη δηλώνει μόνο κάτι γι' αυτόν που απορρίπτει

Ένας από τους λόγους που οι άνθρωποι τρέμουν την απόρριψη είναι η πεποίθησή τους ότι η απόρριψη σημαίνει ότι δεν είναι καλοί, ότι δεν θα είχαν απορριφθεί αν ήταν διαφορετικοί, και ότι η απόρριψη είναι απόδειξη της ανικανότητάς τους.

Σύμφωνα με αυτή την άποψη, το άτομο που απορρίπτει τον άλλο είναι πάντοτε σωστό και ανώτερο, ενώ εκείνο που απορρίπτεται είναι πάντα λάθος και κατά κάποιο τρόπο φταίει.

Είναι αλήθεια όμως αυτό; Δεν έχει κανένα ελάττωμα το άτομο που με απορρίπτει; Δεν μπορεί να είναι προβληματικό και να με κρίνει με βάση τις δικές του αδυναμίες, ζήλιες και προκαταλήψεις; Όταν συνειδητοποιείτε ότι κάθε άτομο που έζησε ποτέ και που ζει, και που θα ζήσει, παρακινείται μερικές φορές από παράλογα συναισθήματα, πώς μπορείτε να συνεχίζετε να πιστεύετε ότι κάθε κρίση που διατυπώνουν αυτά τα παράλογα άτομα πρέπει να είναι ορθή κρίση; 

Μου φαίνεται ότι αυτό είναι το πρώτο μάθημα που πρέπει να διδαχθούμε όλοι για τις αξιολογήσεις των άλλων - οι άλλοι μπορεί να είναι μικρόψυχοι, προκατειλημμένοι, κακοί και μοχθηροί. Το γεγονός ότι σας απορρίπτουν, σας λέει περισσότερα πράγματα γι' αυτούς απ' ό,τι για εσάς.

Για παράδειγμα, αν ο φίλος σας πάει στο μανάβικο και αγοράσει σταφύλια, ροδάκινα και μπανάνες, αλλά δεν αγοράσει μήλα, τι σας λέει αυτό για τα μήλα; Ότι τα μήλα είναι άσχημα; Ότι κανένας άλλος δεν εγκρίνει τα μήλα; Ότι τα μήλα πρέπει να νιώθουν ντροπιασμένα και να καταρρεύσουν για να βυθιστούν στην κατάθλιψη; Ακριβώς το αντίθετο! 

Το γεγονός ότι ο φίλος σας απέρριψε τα μήλα, μάς λέει ότι εκείνος δεν τα θεωρεί νόστιμα και προτιμάει άλλα φρούτα. Άλλοι άνθρωποι αναμφίβολα θα βρουν αυτά τα μήλα αρκετά ικανοποιητικά. Εν ολίγοις, έχετε μάθει πολλά για τα γούστα του φίλου σας, αλλά τίποτε για τα μήλα.

*Από το βιβλίο "Γιατί με βασανίζει η κατάθλιψη;", Δρ. Πολ Χοκ, Εκδ. Ενάλιος 

www.aytepignosi.com

Τι συμβαίνει πραγματικά όταν νιώθουμε ότι κάποιος μας προσβάλλει;

Ας υποθέσουμε ότι κάποιος μας βρίζει ή μας μιλάει υποτιμητικά. Συνήθως η αντανακλαστική αντίδραση είναι η απάντηση και η υπεράσπιση του εαυτού μας. Γιατί; Επειδή νιώθουμε ότι ο άλλος έχει τη δύναμη, λέγοντας κάποιες λέξεις, να αφαιρέσει κάτι από την αξία μας. Άρα εμείς πρέπει να επιδιορθώσουμε την αξία μας και να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο της συρρίκνωσής μας.

Το όλο ζήτημα, από ένα απλό λεκτικό φαινόμενο, μετατρέπεται σε υπαρξιακό αγώνα. Η σκέψη που δημιουργείται μέσα μας εκείνη τη στιγμή είναι η εξής: αν δεν υπερασπιστώ τον εαυτό μου (αν δεν αντιδράσω, αν δεν αμυνθώ) θα είμαι λιγότερο άξιος, λιγότερο υπολογίσιμος, και ο άλλος θα νομίζει ότι είμαι κορόιδο και ότι είμαι ανίκανος να υπερασπιστώ τον εαυτό μου. Αυτό για τον νου μεταφράζεται σε ήττα. Υπαρξιακή ήττα. Εάν εκείνη τη στιγμή σκεφτεί κάποιος "τι είναι αυτό μέσα μου που απειλείται και αντιδράει;", μπορεί να ανακόψει τη φόρα του νου για αντίδραση.

Στη βάση αυτής της αντίδρασης υπάρχει ο φόβος. Ο φόβος της ασημαντότητας, της εξαφάνισης και, στο βάθος, του θανάτου. Γιατί υπάρχει ο φόβος; Επειδή νομίζουμε ότι υπάρχει κάποιος κίνδυνος. Γιατί νομίζουμε ότι υπάρχει κίνδυνος; Επειδή έχουμε παρερμηνεύσει την πραγματικότητα και συγκεκριμένα έχουμε ταυτιστεί με κάποιες σκέψεις που υποτίθεται ότι απειλούν τον εαυτό μας.

Ο εαυτός αντιπροσωπεύει την εξής αντίληψη: "Είμαι ένα σύνολο σκέψεων και πεποιθήσεων που δημιουργούν την ψευδαίσθηση του ατόμου και κινδυνεύω από άλλες σκέψεις, που προέρχονται από άλλα σώματα, παίρνουν τη μορφή λέξεων και κατευθύνονται προς το σώμα μου". Έτσι, ο κίνδυνος που αισθάνεται κανείς προέρχεται από την ταύτισή του με το σώμα του και κάποιες σκέψεις, τις οποίες χρησιμοποιεί για να αντλήσει την αίσθηση της ταυτότητάς του, του εαυτού του.

Αν δούμε το χρονικό μιας λεκτικής προσβολής, θα αντιληφθούμε ότι προηγείται η προσπάθεια του άλλου να κατευνάσει μια αίσθηση ανεπάρκειας και φόβου που κουβαλάει μέσα του. Πώς; Με το να μας προσβάλει ή να μας μειώσει. Τελικά, η αντίδρασή μας είναι η απάντηση του φόβου μας στο φόβο του άλλου. Η μια ψευδαίσθηση συγκρούεται με μια άλλη ψευδαίσθηση. Και ακριβώς αυτός ο μηχανισμός είναι που συντηρεί το φόβο και την ανεπάρκεια μέσω των συγκρούσεων, ενώ είναι πολύ καλά καμουφλαρισμένος με επιχειρήματα περί εικόνας και αυτοσεβασμού.

Στην πραγματικότητα, κανείς δεν μπορεί να προσβάλει τον εαυτό μας ή την εικόνα μας, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει κανένας εαυτός και καμιά εικόνα - όπως είπαμε πρόκειται απλά για σκέψεις με τις οποίες έχει ταυτιστεί το "είμαι", που αποτελεί και τη γνήσια ταυτότητά μας. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να καθόμαστε να μας βρίζουν. Κάτι τέτοιο δεν είναι ούτε ευχάριστο, ούτε ωφέλιμο για κανέναν. Αλλά άλλο είναι να πιστεύεις ότι κάποιος μπορεί να σου αφαιρεί αξία λέγοντας κάποιες λέξεις (κάτι που σε οδηγεί σε καταναγκαστική αντίδραση άμυνας ή επίθεσης) και άλλο να μην θέλεις να βρίσκεσαι κοντά σε ανθρώπους που εκφράζουν ανεπάρκεια και φόβο, επειδή προτιμάς να βρίσκεσαι κοντά σε όσους εκφράζουν ασφάλεια, χαρά και γαλήνη.





Η πραγματική ασφάλεια βρίσκεται μέσα μας

Ο άνθρωπος μπορεί να αγαπήσει χωρίς όρους όταν φτάσει στο σημείο να νιώθει απόλυτη εσωτερική ασφάλεια. Τότε μπορεί να προχωρήσει στη ζωή του χωρίς να αισθάνεται άγχος ή φόβο. Και τότε δεν θα κάνει συμβιβασμούς με τη ζωή, την ηθική του ή τις αξίες του. Γιατί συμβιβασμούς κάνει ο ανασφαλής, αυτός που νιώθει ότι κινδυνεύει.

Υπάρχει υλική ή σωματική ασφάλεια σ' αυτόν τον υλικό κόσμο; Όχι. Το σώμα μας κάποια στιγμή θα πεθάνει, καθώς και το σώμα των αγαπημένων μας προσώπων. Τα πράγματα στη ζωή μας μπορεί να γίνονται μερικές φορές όπως τα θέλουμε και να νιώθουμε ασφαλείς, αλλά άλλες φορές δεν γίνονται όπως τα θέλουμε. Μπορεί να φτάσουμε στην τελευταία μέρα της ζωής μας χωρίς καμία αρρώστια, κανένα σωματικό πρόβλημα, καμία οικονομική δυσκολία, κανένα στρίμωγμα και καμία δυσάρεστη κατάσταση. Αλλά μπορεί και όχι. Πώς μπορεί λοιπόν κάποιος να νιώθει ασφάλεια μ' αυτά τα δεδομένα;

Η πραγματική ασφάλεια δεν βρίσκεται ούτε στα χρήματα, ούτε στην εμφάνιση, ούτε στις γνώσεις, ούτε στον έλεγχο. Πολλοί άνθρωποι έχουν την ανάγκη να ελέγχουν τα πράγματα για να νιώθουν ασφαλείς και νιώθουν ανασφαλείς όταν αδυνατούν να ελέγξουν τα παιδιά τους, τα οικονομικά τους, τους ανθρώπους γύρω τους ή την κοινωνία. Και η ανασφάλειά τους γίνεται ακόμα μεγαλύτερη όταν αδυνατούν να ελέγξουν τον εαυτό τους. 

Γενικά, έχουμε ταυτίσει τον έλεγχο με την ασφάλεια, ενώ στην πραγματικότητα δεν μπορούμε να ελέγξουμε τίποτα. Σίγουρα όχι τους άλλους ανθρώπους, ούτε την οικονομική κατάσταση, και σε μεγάλο βαθμό ούτε καν τον εαυτό μας. Μπορούμε να προσπαθήσουμε να ελέγξουμε κάποια πράγματα και ίσως και να έχουμε κάποια σχετικά αποτελέσματα, αλλά τίποτα δεν είναι δεδομένο ή σίγουρο. Μπορούμε να έχουμε αρκετά χρήματα στην τράπεζα, γύρω μας να υπάρχουν άνθρωποι που μας αγαπάνε, να έχουμε μια καλή δουλειά, ένα καλό μυαλό, τον θαυμασμό των άλλων, και μια μέρα εκεί που διασχίζουμε τον δρόμο να μας χτυπήσει ένα αυτοκίνητο και να εγκαταλείψουμε αυτόν τον πλανήτη. 

Δεν υπάρχει εξωτερική ασφάλεια. Υπάρχει μόνο εσωτερική που μπορεί να έχει οποιοσδήποτε άνθρωπος σε οποιαδήποτε κατάσταση. Μπορεί να είναι άστεγος, να ζει στο δρόμο, να μην έχει σπίτι ή να βρίσκεται στη φυλακή και να νιώθει ασφαλής. Ή κάποιος μπορεί να τα έχει όλα και να μην νιώθει ασφαλής. Η ασφάλεια που νιώθουμε μέσα μας δεν έχει καμία σχέση με τις εξωτερικές συνθήκες που ο καθένας έχει διαμορφώσει στο μυαλό του, ως προϋποθέσεις για να νιώθει ασφαλής. 

Όσο λιγότερες προϋποθέσεις έχω, τόσο μεγαλύτερη ασφάλεια νιώθω. Όσο μεγαλύτερη είναι η λίστα των προϋποθέσεων -π.χ. να είμαι εγώ καλά, τα παιδιά μου να είναι καλά, ο σύντροφός μου και οι γονείς μου να είναι καλά, να έχω τόσα χρήματα στην τράπεζα, να έχω αυτή την εμφάνιση, αυτές τις γνώσεις, κ.τ.λ.- τόσο πιο ανασφαλής είμαι. Όσο λιγότερες είναι οι προϋποθέσεις, τόσο πιο ασφαλής νιώθω και τόσο περισσότερο μπορώ να ρέω με τη ζωή, να αφήνομαι στις δυνάμεις της ζωής και να απολαμβάνω την κάθε στιγμή.

Η φύση του ανθρώπινου νου είναι να αγχώνεται. Ακόμα λοιπόν και αν έχω όλα όσα χρειάζομαι για να νιώθω ασφαλής, ο νους θα φοβάται μήπως τα χάσω. Αλλά έτσι δεν πρόκειται να απολαύσω τίποτα. Όσο η ευτυχία μας και η ασφάλειά μας εξαρτάται από κάτι που βρίσκεται έξω από εμάς, δεν υπάρχει περίπτωση να ησυχάσουμε, γιατί ακόμα και αν τα έχουμε όλα θα φοβόμαστε μήπως τα χάσουμε.

Ειδικά στην εποχή που ζούμε, που όλοι αισθάνονται ανασφαλείς εξαιτίας της οικονομικής κατάστασης, είναι πιο δύσκολο να νιώσουμε ασφαλείς. Όσο φοβούνται οι άνθρωποι τόσο πιο επιθετικοί γίνονται και η ηθική μετατρέπεται σε πολυτέλεια, οι συγκρούσεις αυξάνονται, καθώς και τα αρνητικά συναισθήματα. Για να νιώσουμε λοιπόν ασφάλεια μέσα σε μια τέτοια κατάσταση, πρέπει να φέρουμε ένα νέο σύστημα πεποιθήσεων που θα βασίζεται στις πνευματικές αλήθειες και όχι στις ψευδαισθήσεις που έχουμε μάθει από την κοινωνία.

*Απόσπασμα από ομιλία του Ηλία Ρόμπερτ Νατζέμυ.

www.aytepignosi.com